Starten als zelfstandig logopedist

Het RIZIV-nummer is het laatste stuk van je beroepsidentiteit, niet het eerste. Eerst moet een van de Gemeenschappen je erkennen als logopedist; voor een Nederlandstalig dossier is dat het Agentschap Zorg en Gezondheid. Die erkenning en het visum zijn verplicht om het beroep in België uit te oefenen, los van het RIZIV.

Zodra je Gemeenschap je erkent, krijgt de FOD Volksgezondheid daar automatisch bericht en stuurt die je het visum. Je hoeft de FOD zelf niet te contacteren. Met het visum in handen vul je het formulier "Aanvraag tot registratie als logopedist bij het RIZIV" in; het RIZIV controleert je erkennings- en visumgegevens en stuurt je nummer naar je contactadres.

Het RIZIV-nummer is persoonlijk. Het staat op elk getuigschrift dat je uitschrijft, en zonder dat nummer weigert het ziekenfonds de terugbetaling. Werk je later in een groepspraktijk, dan blijft het jouw nummer en niet dat van de praktijk.

Bij je inschrijving vraagt het RIZIV of je toetreedt tot de nationale overeenkomst tussen logopedisten en ziekenfondsen. Wie toetreedt, rekent de conventietarieven aan en kan het sociaal statuut krijgen, een jaarlijkse premie voor je pensioen. Voor het jaar waarin je je nummer krijgt, wordt die premie in verhouding tot de volledige maanden berekend.

Wie niet toetreedt, kiest zijn tarief vrij, maar niet overal: bij cliënten met verhoogde tegemoetkoming en bij de derdebetalersregeling blijft het conventietarief de bovengrens. En sinds 1 april 2026 krijgen cliënten van een niet-geconventioneerde logopedist 25 procent minder terugbetaald, behalve bij verhoogde tegemoetkoming. Voor een startende praktijk die nog een cliënteel opbouwt, weegt dat zwaar. Het volledige verhaal staat in ons artikel over conventie en sociaal statuut.

Als zelfstandige laat je je onderneming inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen via een erkend ondernemingsloket naar keuze; daar krijg je je ondernemingsnummer. Dat nummer gebruik je later op je facturen en bij het bestellen van je getuigschriften. Kies je voor een vennootschap, dan heeft die een eigen ondernemingsnummer en zijn er extra verplichtingen, zoals de rechtsvorm en het rechtspersonenregister op elk uitgaand stuk.

Voordat je je zelfstandige activiteit start, moet je aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze. Doe je dat niet, dan stuurt het RSVZ een herinnering en word je na 30 dagen automatisch aangesloten bij de Nationale Hulpkas; laattijdig aansluiten kan een administratieve boete opleveren. Je bijdragen betaal je per kwartaal, en als starter kan je in de eerste vier kwartalen in aanmerking komen voor verminderde bijdragen. Welk bedrag dat voor jou wordt, rekent je fonds uit op basis van je inkomen; wij noemen hier bewust geen cijfers.

Logopedie is een gereglementeerd paramedisch beroep, en therapeutische verstrekkingen vallen onder de btw-vrijstelling van artikel 44 van het Btw-wetboek. Je rekent op je zittingen dus geen btw aan, en je kan ook geen btw aftrekken op je aankopen. Doe je daarnaast ook iets anders, zoals lesgeven, workshops of een ruimte onderverhuren, overleg dan met je boekhouder of daar wel btw op rust.

Een logopediepraktijk factureert niet per uur maar per verstrekking uit de nomenclatuur. Een aanvangsbilan, een evaluatiezitting (vroeger evolutiebilan), een behandelingszitting van 30 of van 60 minuten: elk heeft een eigen nomenclatuurnummer, en het nummer hangt ook af van de stoornis op het voorschrift en van de plaats, in de praktijk, op school of bij de cliënt thuis. Leg daarom vóór je eerste zitting per zittingstype vast wat je aanrekent.

Ben je geconventioneerd, dan zijn dat de conventietarieven van het RIZIV. Ben je dat niet, dan kies je zelf, maar noteer meteen dat het conventietarief geldt bij verhoogde tegemoetkoming en derde betaler. Wie toegetreden is, moet volgens de overeenkomst het bedrag van de honoraria vóór het begin van de behandeling aan de cliënt meedelen, en dat is ook zonder conventie een goede gewoonte.

Voor de terugbetaling geef je de ouders een getuigschrift voor verstrekte hulp, en de overeenkomst legt daar een termijn op: ten laatste binnen twee maanden na het einde van de maand waarin de zittingen plaatsvonden. Die voorgedrukte getuigschriften bestel je sinds 1 januari 2019 enkel online via medattest.be. Gebruik daarbij het KBO-nummer van de entiteit die de honoraria int: als je op eigen naam factureert, is dat het jouwe.

Vanaf je eerste dossier verwerk je gezondheidsgegevens van kinderen, en dan ben jij de verantwoordelijke voor de verwerking. Dat vraagt een kort verwerkingsregister, een privacyverklaring voor ouders, afgesproken bewaartermijnen en een verwerkersovereenkomst met elke leverancier die dossiergegevens verwerkt: je praktijksoftware, maar ook je boekhouder en de dienst waarmee je ouders mailt of berichten stuurt. Ons artikel over GDPR in de logopediepraktijk zet het op een rij.

Sluit vóór je eerste zitting een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af die je activiteit als logopedist dekt, ook bij huisbezoeken en op school. Je beroepsvereniging en je verzekeraar kunnen je zeggen wat in jouw situatie gangbaar is.

Je eerste cliënten komen meestal via verwijzers: huisartsen, kinderartsen, NKO-artsen, scholen en CLB's. Zorg dat zij weten waar je zit en hoe ouders je bereiken, en dat ouders bij hun eerste contact meteen weten dat ze een voorschrift nodig hebben en dat de aanvraag naar de adviserend arts van hun mutualiteit moet.